‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ’ ਬਣੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਟ੍ਰੈਂਡ

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ’ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਧੁਨ ‘ਟੂੰ ਟੂੰ’ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰੀਲਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਗੀਤਾਂ, ਨੱਚ, ਲਿਪ-ਸਿੰਕ ਅਤੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨੀਤੀਗਤ ਐਲਾਨਾਂ, ਬਜਟ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਰਚਨਾਤਮਕ ਰੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪੋਸਟਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਜਨ-ਅਭਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਟ੍ਰੈਂਡ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੇ ਇਨਫਲੂਐਂਸਰਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ। ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਂਡਿੰਗ ਆਡੀਓ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਰੀਲ ਫਾਰਮੈਟ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਯੋਜਨਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰੀਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ "ਟੂੰ ਟੂੰ ਬਜੇ… ਟੂੰ ਟੂੰ ਬਜੇ…" ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ "ਦੇਖੀਂ ਆਉਣਗੇ ਲਿਫ਼ਾਫਿਆਂ 'ਚ ਸੂਟ ਮਿੱਤਰਾ, ਜਦੋਂ ਟੂੰ ਟੂੰ ਹੋਵੇਗੀ…" ਵਰਗੇ ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਧੁਨਾਂ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜੀ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਭਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਰੈਪ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ: "ਸੀ.ਐੱਮ. ਮਾਨ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਮੇਰਾ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਪੁੱਛ ਲਿਓ, ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ 500 ਹੀ ਪਾ ਦਿਓ। ਐਵੇਂ ਕਿਤੇ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਬੀਬੀਆਂ ਤੇ ਲਾ ਦਿਓ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਟੂੰ ਤਾਂ ਸੁਣਾ ਦਿਓ।" ਇਹ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ, ਸੰਗੀਤ, ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚਰਚਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸੰਚਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਾਵਾਂ ਧੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਜਨਾ’ ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਉਭਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਕੰਟੈਂਟ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੇ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।