ਸੋਨਾ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਰਜ਼ਾ? ਜਾਣੋ LTV, ਵਿਆਜ ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਤੁਰੰਤ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਜੁਟਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰਕਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੋਨੇ ’ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ, ਲੋਨ-ਟੂ-ਵੈਲਯੂ (LTV), ਵਿਆਜ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਰਕਮ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਸੋਨੇ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਰਕਮ ਸਿਰਫ਼ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਵਜ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਵਜ਼ਨ, ਉਸ ਦੀ ਕੈਰੇਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੌਰਾਨ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਤਨ, ਮੀਨਾਕਾਰੀ, ਮੋਮ, ਟਾਂਕਾ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਪੱਥਰ ਵਰਗੇ ਗੈਰ-ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਮਾਰਕੀਟ ਦਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕਿੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ? ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੈਰੇਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 18K ਅਤੇ 22K ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। 22K ਸੋਨਾ ਲਗਭਗ 91.6 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 18K ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ 75 ਫੀਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 18K ਤੋਂ ਘੱਟ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਯੋਗ ਗਿਰਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ। LTV ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? RBI ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਨ-ਟੂ-ਵੈਲਯੂ (LTV) ਅਨੁਪਾਤ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਰਕਮ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 75 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਰਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਯੋਗ ਕਰਜ਼ਾ ਰਕਮਾਂ ਲਈ LTV 85 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਸਮਝੋ ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ੁੱਧ 22K ਸੋਨਾ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ IBJA ਦਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 7,200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ 3.60 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ 75 ਫੀਸਦੀ LTV ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2.70 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਿਨੈਕਾਰ ਲਾਈਵ ਮਾਰਕੀਟ ਦਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਰਜ਼ਾ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਲਈ ਕੌਣ ਯੋਗ ਹੈ? ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਿਰਵੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿੱਜੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਸੋਨਾ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਿਨੈਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। KYC ਲਈ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਪੈਨ ਕਾਰਡ, ਡ੍ਰਾਈਵਿੰਗ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਰਗੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿੱਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਿਆਰੀ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਲਕੀਅਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਆਮਦਨ ਸਬੂਤ ਜਾਂ ਉੱਚ CIBIL ਸਕੋਰ ਮੁੱਖ ਯੋਗਤਾ ਮਾਪਦੰਡ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਵਿਆਜ ਦਰ ਅਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਮੁੜ-ਭੁਗਤਾਨ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਦਾਇਗੀ ਵਿਕਲਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। EMI: ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮੂਲਧਨ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਜ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ: ਇਸ ਵਿਕਲਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮੂਲਧਨ ਦੀ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਮਿਆਦ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੁਲੇਟ ਰੀਪੇਮੈਂਟ: ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਮੂਲਧਨ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਿਆਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਕਮ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਖਪਤ ਲਈ RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੁਲੇਟ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ, ਫੋਰਕਲੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਨਿਲਾਮੀ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰੀਪੇਮੈਂਟ ਅਤੇ ਫੋਰਕਲੋਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਵਿੱਚ ਡਿਫਾਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਨਿਲਾਮੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨੋਟਿਸ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਰਜ਼ਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਿਆ ਸੋਨਾ 7 ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਦੇਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 5,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ LTV: ਆਮ RBI LTV ਸੀਮਾ 75 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। 2.5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਯੋਗ ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਲਈ ਇਹ ਸੀਮਾ 85 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ੁੱਧਤਾ: ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 18K ਤੋਂ 22K ਤੱਕ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਾਲੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਮਿਆਦ: ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 3 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ 36 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੋਲਡ ਲੋਨ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਪੱਥਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਗਣਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ LTV ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਵਿਆਜ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟਾਲਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਕਾਇਆ ਵਿਆਜ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।