ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ: ਇਸ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 350 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ

ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ: ਇਸ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 350 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ

ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਘਰੇਲੂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਇਸ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੋਂ 350 ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੱਕ ਬਿਜਲੀ ਦਰਾਮਦ (ਇੰਪੋਰਟ) ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਬਿਜਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (NEA) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਕੇਂਦਰੀ ਬਿਜਲੀ ਅਥਾਰਟੀ (CEA) ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਕੰਪਨੀ NEA ਨੂੰ ਇੰਡੀਅਨ ਐਨਰਜੀ ਐਕਸਚੇਂਜ (IEX) ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 17 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। NEA ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀਰਘਾਯੂ ਕੁਮਾਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰੀ 17 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੋਂ 31 ਜੁਲਾਈ 2027 ਤੱਕ ਵੈਧ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨੇਪਾਲ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚਲੇ ਮੌਸਮੀ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ 350 ਮੈਗਾਵਾਟ ਵਿੱਚੋਂ ਨੇਪਾਲ ਕਟਈਆ-ਕੁਸ਼ਾਹਾ, ਰਾਮਨਗਰ-ਸੂਰਜਪੁਰਾ ਅਤੇ ਰਕਸੌਲ-ਪਰਵਾਨੀਪੁਰ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਨਾਂ ਰਾਹੀਂ 300 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦਰਾਮਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ 50 ਮੈਗਾਵਾਟ ਨਿਊ ਨੌਤਨਵਾ-ਮੈਨਾਹੀਆ ਟਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਹਾਅ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ (run-of-the-river) ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਸ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੌਸਮੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਵਧਣ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਬਰਾਮਦ (ਐਕਸਪੋਰਟ) ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਣ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭਿਆਨਕ ਰਸੂਵਾ-ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੱਧ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਲ 431 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਸਥਾਪਤ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਰਿੱਡ ਨਾਲੋਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਹੈ ਕਿ ਅਪਰੈਲ ਦੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਬਿਜਲੀ 'ਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁੜ ਬਰਾਮਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।