ਬੇਲਾਰੂਸ ਤੋਂ ਪੋਟਾਸ਼ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਟਰੰਪ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਸਕਾਟ ਮੋਅ ਦਾ ਵਿਰੋਧ

ਸਸਕੈਚਵਨ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਸਕਾਟ ਮੋਅ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਬੇਲਾਰੂਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਯੋਜਨਾ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੌਦੇ ਨੂੰ “ਗਲਤ” ਅਤੇ “ਬੇਤੁਕੀ” ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅਪਰੋਕਸ਼ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੇਲਾਰੂਸ ਨਾਲ ਇੱਕ “ਵੱਡੇ ਸਮਝੌਤੇ” ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸੌਦੇ ਤਹਿਤ ਅਮਰੀਕਾ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੋਟਾਸ਼ ਨਿਰਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਸਾਲ 2024 ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਲਗਭਗ 2.29 ਕਰੋੜ ਟਨ ਪੋਟਾਸ਼ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕੁੱਲ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ 39 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀ ਕਰੀਬ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੋਟਾਸ਼ ਲੋੜ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੋਟਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਸਕੈਚਵਨ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 86 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਸਕਾਟ ਮੋਅ ਨੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਕਿ ਰੂਸ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਪੋਟਾਸ਼ ਕੀ ਸਸਕੈਚਵਨ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੋਟਾਸ਼ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤੀ, ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਊ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੈਤਿਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੋਟਾਸ਼ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾਰੂਸ ਦਾ ਸਥਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ’ਤੇ ਰੂਸੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਬੇਲਾਰੂਸ ’ਤੇ ਕਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬੇਲਾਰੂਸੀ ਪੋਟਾਸ਼ ’ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਕੁਝ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਰਮਿਆਨ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪੋਟਾਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸਕਾਟ ਮੋਅ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪੋਟਾਸ਼ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਇਸ ’ਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਸਕੈਚਵਨ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗਾਹਕ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਪੋਟਾਸ਼ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।