ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਧਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

Iran ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਘਚੀ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ Strait of Hormuz ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, United States ਵੱਲੋਂ ਹਮਲੇ ਅਤੇ Ali Khamenei ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਡਰ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਇਹ ਜਲਡਮਰੂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $70 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ $120 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਜਲਡਮਰੂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਵੇਂ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰਸਤਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤਣਾਅ ਲੰਮਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ‘ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਲਈ ਖਤਰੇ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੰਗ-ਜੋਖਮ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਧੀ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਅਖੀਰਕਾਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਧੱਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 4 ਤੋਂ 5 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹95 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ₹100 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ₹88 ਤੋਂ ₹92 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲਗਭਗ 90 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਆਯਾਤ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੀਬ 50 ਫੀਸਦੀ ਸਪਲਾਈ Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਸਤੂ ਮਾਹਿਰ ਅਜੈ ਕੇਡੀਆ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨਾ ₹1.60 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ₹1.90 ਲੱਖ ਤੱਕ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ₹2.67 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ₹3.50 ਲੱਖ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।