E20 ਪੈਟਰੋਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਬਚਾਅ, ਕਿਹਾ- ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਪੈਟਰੋਲ 125 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੁੰਦਾ

E20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਨਾ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 135 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 125 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ E20 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਰੇਲੂ ਈਥਾਨੌਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 125 ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਜਾਏ 94.77 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋਇਆ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤਿੱਖੇ ਉਛਾਲ ਦਾ ਅਸਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮੋਟਰ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰੀਬ 30 ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਅਨਾਜ ਈਥਾਨੌਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਫੂਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (FCI) ਦਾ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵਾਂ ਅਨਾਜ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ, ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਹਿਸ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ 28 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਭਗ 75 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 7.5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ E20 (91-ਓਕਟੇਨ) ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 102.12 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ 100-ਓਕਟੇਨ ਪੈਟਰੋਲ 169 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਮਾਈਲੇਜ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ E20 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਬਚਾਅ ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ARAI), ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ਼ (SIAM) ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟਡ (IOCL) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਾਂਝੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ ਵਾਹਨ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਤੇ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਾਈਲੇਜ ਵਿੱਚ 2 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਦੇ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਲਈ ਇੰਜਣ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ-ਮਿਸ਼ਰਤ ਪੈਟਰੋਲ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਐਕਸਲੇਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਈਡ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 2016 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੇ BS-III ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਰਬੜ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਗੈਸਕਟਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਵਾਲੇ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਈਲੇਜ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਖਰਚ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਜਾਂ ਬਾਲਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ E20 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਨਿਰਮਾਤਾ E20-ਅਨੁਕੂਲ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਵਾਰੰਟੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।