‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ ਪਾਰਟੀ’ ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਚਰਚਾ, ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ 1.9 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਲੋਅਰਜ਼

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੱਲੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀ ਗਈ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ ਪਾਰਟੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਣੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ ਨੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ 1.9 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਬਣਾ ਲਏ ਹਨ। ਅਕਾਊਂਟ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ @dimaginaxalpartyy ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਊਂਟ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਅਪਡੇਟ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, “ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ਹਾਂ।” ਅਕਾਊਂਟ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਟੋਰੀਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਕਾਊਂਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਹ ਪੇਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ ਪਾਰਟੀ’ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਕਾਊਂਟ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਅਰਾ “ਸੋਚੋ, ਖੋਜੋ, ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ” (Think, Research, Resist) ਹੈ। ਬਾਇਓ ਵਿੱਚ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦਾ ਨਾਮ “ਏ ਦਿਮਾਗੀ ਇੰਡੀਅਨ” ਅਤੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਦਾ ਨਾਮ “56 ਇੰਚ ਕਾ” ਦਰਜ ਹੈ। ਅਕਾਊਂਟ ਵੱਲੋਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਐਕਸ (X) ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ @DNJP_India ਅਕਾਊਂਟ ਵੱਲ ਵੀ ਰੈਫਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਤੱਕ ਇਸ ਅਕਾਊਂਟ ’ਤੇ 65 ਪੋਸਟਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ 35 ਅਕਾਊਂਟਸ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਅਕਾਊਂਟ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਕਈ ਚਰਚਿਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਫਾਲੋ ਅਕਾਊਂਟ ਦੀ ਫਾਲੋਇੰਗ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚਰਚਿਤ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਚਿਹਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਕੁਨਾਲ ਕਾਮਰਾ, ਯੂਟਿਊਬਰ ਧਰੁਵ ਰਾਠੀ, ਅਦਾਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਰਾਜ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਯਪ, ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੋਨਾਕਸ਼ੀ ਸਿਨਹਾ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗੀਲਾ, ਕਾਰਕੁਨ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰਵੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਅਕਾਊਂਟ ਨੇ ਕੌਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (CJP) ਨੂੰ ਵੀ ਫਾਲੋ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। CJP ਵੱਲੋਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। PM ਮੋਦੀ ਦੇ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਰਚਾ ਇਸ ਨਵੇਂ ਅਕਾਊਂਟ ਦਾ ਉਭਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਨਕਸਲਵਾਦ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਓਵਾਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਈ। ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਐਕਸ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, “ਮੈਨੂੰ ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ‘ਸ਼ਹਿਰੀ ਨਕਸਲ’, ‘ਅੰਦੋਲਨਜੀਵੀ’ ਅਤੇ ‘ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਗੈਂਗ’ ਵਰਗੇ ਲੇਬਲਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਕਿਰਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਜੋ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੋਣਾ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਤ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਕੌਣ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਕੌਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ‘ਸਕੂਲ ਠੀਕ ਕਰੋ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਊਂਟ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਆਸੀ ਲੇਬਲਾਂ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ ਪਾਰਟੀ’ ਅਕਾਊਂਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਦਾ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੇਜ ਮੁੜ ਉਪਲੱਬਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।