ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (IAF) ਵਿੱਚ 62 ਸਾਲ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, MiG-21 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ 19 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਏਅਰਬੇਸ 'ਤੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਲਈ ਵਿਦਾਇਗੀ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।

MiG-21 ਜੈੱਟ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1963 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੁਪਰਸੋਨਿਕ ਜੈੱਟ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਗਤੀ (332 ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ) ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ 2 ਸਕੁਐਡਰਨ (36 MiG-21) ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬੀਕਾਨੇਰ ਵਿੱਚ ਨਲ ਏਅਰਬੇਸ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੰਬਰ 3 ਸਕੁਐਡਰਨ ਕੋਬਰਾ ਅਤੇ ਨੰਬਰ 23 ਸਕੁਐਡਰਨ ਪੈਂਥਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

MiG-21 ਜੈੱਟ ਨੇ 1965 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜੰਗ, 1971 ਦੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੁਕਤੀ ਜੰਗ, 1999 ਦੀ ਕਾਰਗਿਲ ਜੰਗ ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਬਾਲਾਕੋਟ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਤੇਜਸ ਐਮਕੇ1ਏ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਗ-21 ਜਹਾਜ਼ ਕਰੈਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਇਲਟ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ 'ਉਡਣ ਵਾਲਾ ਤਾਬੂਤ' ਅਤੇ 'ਵਿਧਵਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

#MiG21 #IndianAirForce #MiG21Retirement #IndianDefence #IAF #MilitaryNews #AirForceHistory #Rafale #Tejas #FighterJetRetirement