ਰੀਲਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਸਲੀ ਹੁਨਰ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ

ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਨੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ, ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਯਤਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਇਸ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਤਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਚਮਕਦਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਉਲਟ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪਸੰਦਾਂ, ਵਿਯੂਜ਼ ਅਤੇ ਵਾਇਰਲ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਦੀ ਚਮਕ ਦੁਆਰਾ ਢੱਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਸਤਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹੁੰਚ ਓਨੀ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਇਹ ਜੋਖਮ ਭਰੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਉਹ ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾਏ ਹਨ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਘਰ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੀਆਂ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਕੈਮਰੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੁਨੀਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਘੰਟੇ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਰਸ਼ਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ। ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਾਇਰਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਚੋਣਵਾਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਸਮਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਰਸ਼ਕਾਂ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਹੋਰ ਸੀਮਤ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਆਪਣੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਆਮਦਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਰੰਟੀਸ਼ੁਦਾ ਕਰੀਅਰ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰਨਾ ਇੱਕ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਫੈਸਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮਾੜਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ 'ਤੇ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਗਲਤ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੁਨਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯੋਗਤਾ ਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਜ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਸਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡਾ ਭਵਿੱਖ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੇ ਐਲਗੋਰਿਦਮ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨੀਤੀਆਂ, ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਨਿਯਮਾਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਪਸੰਦਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮਿਕ ਤਬਦੀਲੀ ਅਚਾਨਕ ਲੱਖਾਂ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਵਾਲੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਖਾਤਾ ਮੁਅੱਤਲ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਅਸਲ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਯੋਗਤਾ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਯੋਗਤਾ, ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਜਰਬਾ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁਹਾਰਤ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਪਲੰਬਰ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਸ਼ੀਅਨ, ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨ ਆਪਰੇਟਰ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੁਨਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਹੁਨਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ 'ਤੇ। ਅੱਜ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲੋਂ ਰੀਲ ਬਣਾਉਣ, ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਪਤੀ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ ਵੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਲਗਾਤਾਰ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਸਫਲਤਾ ਅਕਸਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਇਕਸਾਰ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੁਰੰਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਉਮੀਦਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਮੱਗਰੀ ਸਿਰਜਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਹੁਨਰ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਐਡੀਟਿੰਗ, ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣਾ, ਕੈਮਰਾ ਸੰਚਾਲਨ, ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ, ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਹੁਨਰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਉਪਯੋਗੀ ਹੁਨਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਇਹਨਾਂ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਮੁਹਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਔਨਲਾਈਨ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਤਕਨੀਕੀ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇੱਕ ਕਰੀਅਰ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਾਧਿਅਮ ਖੁਦ ਉਦੇਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਕੈਮਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕਲਮ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਕੈਮਰਾ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਫਲਤਾ ਉਸ ਗਿਆਨ, ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸੱਚੀ ਮੁਹਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਟਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਲਾਭ ਤਾਂ ਹੀ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਕੋਲ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੋਵੇ। ਜੇਕਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਅਸਲ ਹੁਨਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਸਰਕਾਰ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਾਰੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲਜਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਰੀਅਰ ਕੌਂਸਲਿੰਗ, ਵਿੱਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਕਰੀਅਰ ਮਾਰਗ ਥੋਪਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨੌਕਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹੁਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਹੋਣਗੇ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਦਲ ਨਹੀਂ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਫਲ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਚੋਣ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯੋਗਤਾ, ਦਿਲਚਸਪੀ, ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਲੋੜ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤਮ ਟੀਚਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੱਖਣ, ਸਿਖਾਉਣ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਾਉਣ, ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਨੌਜਵਾਨ, ਇਸਦੇ ਗਲੈਮਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਿੱਖਿਆ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੱਭਿਅਤਾਵਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਿਆਨ, ਕਿਰਤ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਫਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰੀਲ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਡਾਕਟਰ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਅਧਿਆਪਕ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਕਿਸਾਨ, ਉੱਦਮੀ, ਜਾਂ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਰੀਗਰ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਅਸਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋ। ਇਹ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਹੁੰਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਲ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਥਾਈ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਅਖਬਾਰ ਸੰਪਾਦਕੀ ਸ਼ੈਲੀ ਜਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰੇਰਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 
 

ਡਾ. ਸਤਿਆਵਾਨ ਸੌਰਭ